Arama :

|  Bize Ulaşın

İçerik Ekle

Sitemizde 4626 masal bulunmaktadır.


Roman Özetleri >> Drinada Son Gün Romanı

 

Romanın Başlıca Karakterleri

Rıza Selmanoviç: Yugoslavya'daki en köklü Türk ailesinin büyüğü. Londra'da ziraat öğrenimi gör­müştür. Tüm aile çiftliklerinde yaşarlar. Elmasa, Müberra, İstemi: Rıza Selmanoviçın kızları ve oğlu.Şevvala Ana: Rıza Selmanoviç'in karısı. Hatipoviç:Türk gizli örgütü. Mihailoviç: Sırpların Türk düşmanı Çetnik örgütünü kuran lideri, general. Neniç: Haydut, çocukları öldüren, kadınlara saldıran bir haydut, Almanlar'a karşı savaşmıştır. Goril İpan: Neniç'in sağ kolu. Mariç: Türk düşmanı papaz.Mehdi Azamoviç: Miç lakaplı, kâhya. Mordaç: Azamivoç'in on iki yıllık arkadaşı.   

Faik Baysal'ın bu eserine belgesel roman denebilir. Çünkü kitabın sonunda Cumhuriyet gazetesinde yayımlanmış bir röportaj vardır. Röportaj roman kahramanı Rıza Selmanoviç'le yapılmıştır. 1971'de 76 yaşında bulunan Rıza Selmanoviç, 1958'de Anavatana dönmüştür. Konu eşmerkez iki daire içindeki olaylardır. Küçük dairedeki olaylar, ikinci Dünya Savaşı yıl­larında eski ve köklü bir Türk ailesi olan Selmanoviçler'in çiftliğinde geçer. Büyük daire, aynı tarihlerde çiftliğin dolaylarında ve ötelerinde Sırp ve Hırvatlarla Türkler, Boşnaklar ve Arnavutlar arasındaki iç savaşları anlatır: General Mihailoviç, Alman saldınsından sonra Hersek'te komuta ettiği sahil muhafaza kıtasının başına geçip Bosna dağlarının Ravna Gora bölgesinde Çetnik örgütünü kurmuştur. Çetnikler, Müslümanları, özellikle Türkleri öldürmeye yönelmiş Sırp çeteleridir. Beri yandan Selmanoviç ailesi tarih boyunca eksile eksile ancak birkaç kişi kalmıştır. 

Ailenin başında, yüksek öğrenimini Almanya'da yapmış Rıza Selmanoviç vardır. Yirmi yıldır çiftlik­te çalışmakta olan, hukuk mezunu ve Taşlıca'lı, Miç lakaplı kâhya Mehdi Azamoviç ile Azamoviç'in oniki yıllık arkadaşı Sırp Mordaç, çiftliğin olaylara karışan kişileridir. Mordaç, 1 Ocak 1941 günü ortadan kaybolur, Çetnik şeflerinden Neniç'in çetesinde Almanlara karşı çarpışmaktadır; altı ay sonra bir gece çiftliğe döner. Mordaç'ı Neniç'in sağ kolu Goril İpan yollamıştır. Goril İpan, Rıza Selmanoviç'in güzel kızı Elmasa'nın kendisine teslimini ve savaş süresince çetelerinin çiftlik tarafindan beslenmesi­ni istemektedir. Bu teklifi Selmanoviç'e bildirmeyen Azamoviç, daha sonra, Neniç'in yeri­ni söylemedi diye, Almanlar tarafından kurşuna dizilir. Türk gizli örgütü kurulmuş, Rıza Selmanoviç başkan Hatipoviç'in yanında görev almıştır. Selmanoviç, bir ara haydutların eline düşerse de kaçar, kurtulur. Türklerin çoğunlukta olduğu Nevesni kasabasına Çetnikler'in yaptıkları korkunç bir gece baskınından sonra, Türkler için hayat çekilmez hale gelmiştir. Londra'da ziraat mühendisliği öğrenimi yapmaktayken, bir bom­bardıman sırasında oğlu Dündar'ı da kaybeden Rıza Selmanoviç, Çetnikler'le savaşa devam için Yugoslavya'da kalacak, karısı Şevvala Ana, kızlan Elmasa, Müberra, oğulları İstemi ve erkeği gene Çetnikler tarafindan öldürülmüş komşuları Ayişa ile onun kızı Muammera, bir arabaya binerek, Drina nehrinde ölüler yüzedursun, Türkiye'ye doğru yola çıkacaklardır.Tarih 1942 banandır." (Behçet Necatigil, Edebiyatımızda Eserler Sözlüğü, 7.bas. 2000, s.132-133) Drina'da Son Gün, kitaplaşmadan Cumhuriyet gazetesinde tefrika edilirken, 6-8 Aralık 1971'de de Nuri Özdemir'in romanın kahramanı Rıza Selmanoviç'le yaptığı bir röportaj yayımlanır. O röportajdan kısa bir bölüm, romanın gerçekçiliği üzerine bir bilgi verir:

"Bir romanın gerçek kahramanlarından röportaj sunuyoruz sizlere! Şaşmayınız, evet, doğru. Gazetemizde yayımlamakta olduğumuz "Drina'da Son Gün" adlı romanın kahramanlan bir bir kendilerim tanımaya başladılar ve durumu bize duyurdular.İkinci Dünya Savaşı sıralarıydı. Sırplar, Yugoslavya topraklarında yaşayan Türklere karşı şiddet hareketierine girişmişler, kısa sürede iki milyona yakın Türk'ü insanlık dışı işkencelerle öldürüvermişlerdi. "Çetnikler" denilen Sırp çetelerini Mihailoviç yönetiyordu. Bastıklan Türk köylerini tümüyle yakıyor, bir tek canlı bırakmıyorlardı.Türkler'in kadın erkek, genç ihtiyar giriştikleri karşı mukavemetler ise büyük güçler karşısında eriyip gidiyordu. İşte Rıza Selmanoviç (şimdiki soyadı Yenerer) Sırplar tarafindan Türlder'e karşı girişilen bu katliamın içinde yaşamış canlı bir tarih...13 yıl önce anavatana dönmüş ve Yenerer soyadını almıştır.Şimdi 76 yaşında o günlerin kara bulutlarından uzak öyküleri ile yaşıyor. 

Yıllarca köşesinde sessiz kalan bu canlı tarih ancak Faik Baysal'ın "Drina'da Son Gün" adlı romanı gazetemizde tefrika edildiği şu günlerde bu romanda kendini buluyor ve... O da macerasını kendi ağzından şöyle anlatıyor: "1942 yılıydı. Ailem Taşlıca'da otururdu. Bense adliyeye memur olarak girmiş ve Neveslin'e tayin olmuştum. İş yerimde çalışkanlığımla kendimi sevdirmiştim. Ancak o sıralarda Sırplar Türkler'e karşı katliama başlamışlar bu nedenle çeteler kur­muşlardı. Neveslin ise Türkler'in yoğun olduğu bir şehirdi. Her an bir çetnik baskını olabilirdi. Tahminler boşa çıkmamış, Mihailoviç'in yönettiği Çetnik grubu bir geceyarısı şehri kuşatmıştı. 28 gün korkulu saatler geçirdik. Hem çalışıyor, hem örgütleniyorduk. Mustafa Yugo adlı bir Türk tam 28 gün Çetnikleri oyalamayı başardı ve sonunda baskından beklediklerini bulamadan döndüler. Bu baskının atlatılmasından sonra izin hakkımı kul­lanıp Taşlıca'daki ailemi ziyaret etmek istedim. İzin talebimi kabul ettiler ve ben böylece hayatım boyunca unutamayacağım bir maceranın içine atıldım."Rıza Selmanoviç, ailesini ziyaret için gittiği yerde Çetnik'in adamı Pobduiç'e yakalanır. Onun yardımcısı intikam alma işini üstlenir. Gruptan uzaklaştıktan sonra da askerliği birlikte yaptıkları Steva olduğunu açıklar. Bu beklenmeyen rastlantı Rıza Selmanoviç'in hayatını kurtarır. Onun güvenli bir biçimde ulaşacağı yere kadar götürür. Daha sonra Rıza Selmanoviç, Foça'dan Çayinçe'ye vanr. Oradan Drina Köprüsü'nü aşacak ve yuvasına, Taşlıca'ya varacaktır. Ancak Drina Köprüsü yeni bir engel, hem de büyük bir engel onun için. Çünkü köprünün bir yanında Alman askerleri, diğer yanında General Dangiç kumandasında Çetnikler, yani Sırp çeteleri... Çayinçe'de beş-altı Türk raslaşmışlar, hepsi de Taşlıca'dan dost. Hepsi de Taşlıca'ya gidecek. O geceyi otelde geçirmişler.

Selmanoviç bu yeni macerasına başlarken otel sözcüğünde duruyor O sözcük ona hayatının büyük tesadüflerinden birini hatırlatıyor sanki. "Hepimiz bir odaya yerleşmiştik. Bir ara koridor­da dolaşırken Taşlıca yargıcını eşi ile birlikte yanımızdaki odaya girerken gördüm. Arkadaşlarıma hiçbir şey sezdirmeden kulağımı yargıcın odasının kapısına dayadım. Birçok konuş­malar geçiyordu aralarında. Hepsini anlamak imkânsızdı. Ama bir cümle vardı konuşmalarında ki benim ve arkadaşlarımın hayatının kurtulması­na yardım etmiştir. Yargıç karısına 'Acıyorum  şu Türklere. Yanımızdaki odada yine birkaç tanesi ne olacaklarından habersiz yatıyor. Oysaki Çetnikler dışarda tedbir almışlar oteli basacaklar. Herhalde o zaman bize de onların parçalarını toplamak düşecek' diyordu. Cümlenin tamamını dinleyemeden arkadaşlarımı sarsarak uyandırdım. Onlar da şaşırmış, bana inanmak bile istememişlerdi. Derhal sokağa fırladık. Kar lapa lapa yağıyordu. Çevremizdeki tepeciklerde Çetnikler ateş yakmış, ısınıyorlardı. Görünmememiz lazımdı. Karlar içine gömüldük, saaderce yerde sürünerek yol aldık. Köprüyü geçmiş, geniş bir düzlüğe gelmiştik artık. Bu Taşlıca'ya da vardık demekti. Sadece 3-4 saatlik bir mesafe kalmıştı. Ancak hepimiz yorgunluktan bitkindik. İçimizden biri çevrede barınacak bir yer bul­mamızı önerdi. Bir ayı ini bulduk ve sığındık sabaha kadar. Gün ışırken sesler işittik inin dışın­dan. Bunlar Çetniklerdi. Etrafta canlı Türk anyorlardı. Birden ayak izlerimiz geldi aklımıza, yakalanacağımıza kanaat getirdik. Ama yine şans bizden yana yürümüş, bütün gece yağan kar ayak izimizi örtmüştü. Bir süre daha bekledik. İnden çıktığımız zaman gördüğümüz manzara karşısın­da gözlerimizi yummak zorunluğunu duyduk. Etraf köyler alev alev yanıyor, kaçabilen Türkler kilometreyi bulan bir grup halinde Taşlıca'ya doğru koşuyorlardı. Biz de beklemeden onlara katildik ve koşmaya başladık."

Etiketler

Drinada Son Gün Romanı oku, Drinada Son Gün Romanı kısa özeti, Drinada Son Gün Romanı dinle, Drinada Son Gün Romanı konusu, Drinada Son Gün Romanı değerlendirmesi, Drinada Son Gün Romanı özeti, , 

Facebook'ta Paylaş

Sünnet Fıkrası oku, Allah Şimdi Ne Yapıyor Fıkrası bektaşi fıkrası, Adamin biri hamama gitmis terlememis Neden cevabı, Kara Buğday Masalı oku, Duvarda Makas Asulu Manisi oku, Namaz Kılan Adam ile Köpek meczup hikayesi, Falda Mürekkep Balığı Görmek yorumları, Rüyada Karanlık Görmek yorumları, Rüyada Anne Görmek yorumu, Rüyada Buzdolabı Görmek oku, Dede özeti, Dikenlinin Dağları Manisi dinle, Rüyada Orkide Görmek oku, Rüyada Jüpiter Görmek yorumları, Pamuk Prenses Ve Yedi Cüceler Masalı oku,